Chỉ còn chưa đầy 48 giờ nữa là giấy phép thử nghiệm của Waymo dành cho xe tự lái của Hoa Kỳ tại Thành phố New York, hết hạn. Không rõ liệu việc mở rộng có thành công hay không. Kể từ tháng 8 năm ngoái, xe tự lái Waymo (Robotaxi) đã bắt đầu thử nghiệm trên đường phố New York. "North American Outpost" quan sát thấy những người dân New York bình thường xung quanh họ thể hiện thái độ hoàn toàn khác đối với "công nghệ đen" từ Thung lũng Silicon này. Một số người kỳ vọng nó sẽ giải quyết được tình trạng tắc nghẽn giao thông khủng khiếp của New York nhưng nhiều người khác lại bày tỏ sự nghi ngờ và phản đối.
Tissa, một tài xế taxi sống ở Brooklyn, thẳng thắn nói rằng một khi xe tự lái được triển khai hoàn toàn, anh ấy có thể mất việc. "Và tôi không nghĩ xe tự lái thực sự có thể xử lý được môi trường phức tạp ở New York. Bạn biết đấy, có rất nhiều bãi đậu xe đôi và ba chỗ ở New York." Cũng có những người sống ở Commuters ở ngoại ô New York nói với North American Sentinel rằng, xét đến những vụ tai nạn đã xảy ra ở San Francisco, "Tôi sẽ cân nhắc việc chờ đợi và quan sát một lúc rồi để người khác làm chuột thí nghiệm trước."
Trên thực tế, các tài xế địa phương đã cảm thấy bị đe dọa.
Liên minh Công nhân Taxi New York (NYTWA) và Liên minh Công nhân Vận tải (TWU) đã công khai tuyên bố trên mạng xã hội rằng việc thử nghiệm xe tự lái ở New York là "mối đe dọa đối với sinh kế của những người lái xe ở New York và coi thường an toàn công cộng". Công đoàn đã tổ chức nhiều cuộc biểu tình. Các thành viên liên minh giương cao các biểu ngữ khổng lồ ghi "No Waymo" và tiếp tục lên tiếng mạnh mẽ trên mạng, cho rằng việc thống đốc rút lại đề xuất hỗ trợ lái xe tự hành vào tháng 2 là một "biện pháp trì hoãn". Một khi tái đắc cử, bà “sẽ không ngần ngại đáp ứng yêu cầu của các công ty công nghệ lớn” và “tiếp tục vấp phải mọi người”.
Các tài xế taxi ở New York biểu tình trên đường phố phản đối cuộc thử nghiệm xe tự lái của Waymo, giơ cao khẩu hiệu "Way No to Waymo"
Theo dữ liệu mới nhất, Waymo hiện cung cấp 500.000 dịch vụ taxi không người lái trả phí mỗi tuần tại 10 thành phố trên khắp Hoa Kỳ. Con số này tăng gấp 10 lần so với mức 50.000 mỗi tuần được công bố cách đây hai năm. Nhưng tại sao thành phố lớn nhất đất nước lại trở thành pháo đài cuối cùng của xe tự lái? Mười lăm năm trước, Uber, công ty khởi xướng dịch vụ gọi xe trực tuyến, cũng vấp phải sự phản đối quy mô lớn của công đoàn, nhưng cuối cùng đã dần dần tiến vào New York thông qua trợ cấp, vận động hành lang tích cực và chia sẻ lợi nhuận của công đoàn. Liệu lịch sử khuyến khích “chiến tranh đường phố” này có lặp lại trong ngành xe tự lái?
Từ “Sự chứng thực của Thống đốc” đến “rút lui khẩn cấp”
Không phải là New York chưa trao cơ hội cho xe tự lái. Trong thập kỷ qua, công ty đổi mới Optimus Ride có trụ sở tại Boston (hiện là một phần của công ty công nghệ ô tô Magna của Canada), GM Cruise của General Motors, Mobileye của Intel và các công ty khác đã cố gắng thâm nhập vào thành phố, nhưng không ai trong số họ sống sót. Một số công ty đã đóng cửa, một số đã bỏ cuộc, một số thậm chí không xin được giấy phép thử nghiệm và chỉ biểu diễn tại địa phương trong vài ngày. Trong bối cảnh này, Waymo, với tư cách là công ty dẫn đầu tuyệt đối về xe tự hành ở Hoa Kỳ và là con trai của một gã khổng lồ công nghệ vừa hoàn thành vòng tài trợ mới trị giá 16 tỷ USD, được coi là công ty có nhiều khả năng phá băng nhất ở New York.
Vào nửa cuối năm 2025, mọi thứ từng có vẻ đầy hứa hẹn. Vào tháng 8 năm 2025, Waymo đã nhận được giấy phép thử nghiệm tại Thành phố New York từ cựu Thị trưởng Thành phố New York Eric Adams, cho phép thử nghiệm tối đa 8 xe tự lái tại Thành phố New York, nhưng chúng cần được trang bị nhân viên an toàn. Có một thời gian, những bức ảnh chụp những chiếc xe Waymo di chuyển qua Quảng trường Thời đại và các khu vực trọng điểm khác của Manhattan đã được lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội.
Quan trọng hơn, Thống đốc bang New York Kathy Hochul đã viết rõ tuyên bố “ủng hộ phát triển công nghệ lái xe tự hành” trong kế hoạch chính trị hàng năm của bà cho tháng 1 năm 2026, được coi là một tín hiệu tích cực quan trọng trong giới chính trị New York.
“New York sẽ dẫn đầu trong tương lai của phương tiện di chuyển và Thống đốc sẽ đưa ra luật để mở rộng các chương trình thí điểm và thử nghiệm phương tiện tự lái ra ngoài Thành phố New York, cho phép các thành phố và khu vực nhỏ hơn khám phá tiềm năng của công nghệ không người lái để lấp đầy khoảng trống về giao thông,” thống đốc viết trong bài phát biểu thường niên tại Bang of the State.
Nhưng sự thay đổi đang diễn ra nhanh hơn mọi người mong đợi. Vào tháng 2 năm 2026, Hochul đột ngột thay đổi quyết định và cho biết sau khi liên lạc với tất cả các bên liên quan, anh không nhận được sự hỗ trợ hiệu quả nên quyết định hoãn lại việc xúc tiến kế hoạch taxi không người lái trong năm nay. Cuộc rút lui khẩn cấp "cấp thống đốc" này đã gây chấn động toàn ngành.
Waymo rõ ràng không có ý định bỏ cuộc. Đồng giám đốc điều hành Tekedra Mawakana tiết lộ trong một cuộc phỏng vấn gần đây rằng Waymo đã chuẩn bị rất nhiều về mặt kỹ thuật để tiến vào các khu vực đông dân cư như New York. Cô đưa ra ví dụ: "Khi chúng tôi mới đến Arizona (năm 2019), nếu thấy xe tải đậu thành hàng đôi thì các phương tiện đã phải đợi rất lâu. Giờ đây, các phương tiện đã học cách vượt vạch đôi màu vàng và đi vòng quanh. Nói đúng ra, đây không phải là cách làm đúng đắn, nhưng công nghệ có thể học cách hiểu".
Đoạn văn này tiết lộ mâu thuẫn cốt lõi mà việc lái xe tự hành ở New York phải đối mặt, đó là quy định pháp luật và phong tục lái xe địa phương là hai điều khác nhau. Ở những thành phố đông dân cư như New York và London, người lái xe đôi khi phải vi phạm luật lệ giao thông để không gây tắc nghẽn giao thông. Đây là một loại trí tuệ sinh tồn “ngầm”. Đối với một phương tiện được điều khiển bằng thuật toán, khả năng xử lý “vùng xám” này là mối quan tâm lớn nhất của các cơ quan quản lý và công chúng. Nói cách khác, lái xe tự động không chỉ phải học cách tuân thủ luật pháp mà còn phải học cách “đọc” thành phố.
Mawakana nhấn mạnh rằng Waymo đã có khả năng giải quyết các "tình huống khó khăn" và nhấn mạnh sự cần thiết phải đạt được khả năng "học hỏi" bằng cách cho phép các phương tiện vận hành.
Các công đoàn, tài xế và người dân: "bao vây" ba thế lực
Tuy nhiên, các tài xế và liên đoàn lao động có liên quan không muốn dành thời gian cho công nghệ tiếp tục học hỏi và đã nhiều lần đặt câu hỏi về độ an toàn và độ tin cậy của lái xe tự động, đồng thời đã nâng cấp tường thuật về an toàn. Không giống như công ty gọi xe Uber bị cáo buộc "gây rối thị trường", cuộc tấn công của liên minh vào Waymo tập trung vào việc "cản trở việc giải cứu khẩn cấp". Liên minh đã sử dụng trường hợp Waymo chặn một xe cứu hỏa ở San Francisco để tập hợp các sở cứu hỏa và cảnh sát phản đối ở New York.
“Waymo mô tả hành vi cản trở những người phản hồi đầu tiên là một 'cơ hội học tập', nghĩa là công nghệ này chưa phù hợp để sử dụng trên đường phố thành phố." Curtis Tate, phó chủ tịch điều hành quốc tế của Liên minh Công nhân Vận tải (TWU), đã công khai tuyên bố: “Chúng tôi đã nhiều lần chứng kiến các phương tiện Waymo cản trở đường đi của xe cảnh sát, xe cứu hỏa và xe cứu thương.”? Kể từ đó, sở cứu hỏa và cảnh sát New York đã bày tỏ “quan ngại” về việc liệu New York có tự do hóa việc thử nghiệm xe tự lái hay không.
Liên minh Công nhân Taxi New York (NYTWA) và Liên minh Công nhân Vận tải (TWU), hai công đoàn đại diện cho hàng chục nghìn tài xế và ngành vận tải công cộng, đã bày tỏ sự phản đối mạnh mẽ trong lĩnh vực dư luận nhằm thu phục người tiêu dùng và khả năng thực thi của họ thật đáng kinh ngạc. Chủ tịch chi hội TWU thậm chí sẽ đến thăm các nhà thờ ở New York để giáo dục người dân về mối đe dọa của việc lái xe tự động đi làm. NYTWA đã tổ chức thành công cuộc đình công quy mô lớn chống lại ngành công nghiệp gọi xe trực tuyến vào năm 2019, buộc Thành phố New York phải ban hành giới hạn về số lượng dịch vụ gọi xe trực tuyến. Ngày nay, những nỗ lực huy động tương tự đều hướng tới việc lái xe tự động. Chủ tịch cơ quan này nói rằng nếu cần thiết, "New York sẽ đóng cửa".
Ngoài các liên đoàn lao động, các tài xế gọi xe trực tuyến và chủ hãng taxi ở New York cũng lo lắng không kém. Nhiều tài xế gọi xe trực tuyến nói với North American Outpost rằng ở Manhattan, nơi dòng người qua lại quá dày đặc, nếu xe không người lái được phép lái xe có thể dễ dàng gây ùn tắc giao thông, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng. Một chủ sở hữu công ty nhỏ điều hành một đội taxi nói với North American Outpost rằng thị trường taxi và dịch vụ gọi xe ở New York hiện đã cực kỳ bão hòa. Một khi ô tô không người lái xuất hiện trên thị trường, những công ty nhỏ như của ông sẽ không thể hoạt động được.
Trong số những người dân bình thường, quan điểm về xe tự lái cũng có sự phân chia rõ ràng.
“Giao thông ở New York thật điên rồ, người đi bộ ẩu và người giao đồ ăn trên xe đạp ở khắp mọi nơi và tôi không tin những cảm biến đó có thể xử lý tất cả… "New York phù hợp hơn với tàu điện ngầm". Một số người ủng hộ cho biết dưới bài đăng: "Đây là xu hướng trong tương lai. Tôi đã chụp nó ở California. Nó rất trơn tru và an toàn. Người dân New York quá bảo thủ." Một người khác trả lời: "Dành cho những người thường xuyên bị từ chối đi xe hoặc gặp phải thái độ không tốt. Đối với những hành khách là người lái xe kém, lái xe tự động là một điều may mắn. GPH34
Nhiều người từng sử dụng xe tự lái ở các thành phố khác đã chia sẻ kinh nghiệm lái xe của mình trên các trang mạng xã hội và cho rằng New York cũng nên giới thiệu
Các nhà phân tích trong ngành nói với North American Sentinel rằng so với thời điểm Uber giải quyết vấn đề cấp bách là "độ khó và giá taxi" cho người dân New York, những cải thiện trải nghiệm cận biên do lái xe tự động mang lại, chẳng hạn như yên tĩnh hơn và không bị tài xế quấy rối, điều mà hành khách nữ đánh giá cao hơn, không đủ để thúc đẩy người tiêu dùng quy mô lớn chống lại các công đoàn. Và Uber có thể kiếm lợi nhuận bằng cách trợ cấp cho tài xế. Nhưng Waymo không thể “trợ cấp” cho những tài xế sắp mất việc và hình thành liên minh lợi ích.
Suy luận cuối cùng của trận chiến ở New York
Mặc dù Waymo không thể tính phí thương mại ở New York trong thời gian ngắn, nhưng thử nghiệm của Waymo ở New York đã tạo ra lợi thế gấp ba lần cho người đi đầu.
Trước hết, đó là sự tích lũy các bản đồ có độ chính xác cao. Waymo đã tích lũy dữ liệu bản đồ về khu vực cốt lõi của Manhattan và các khu vực của Brooklyn. Dữ liệu này là nền tảng cho hoạt động an toàn của hệ thống lái tự động.
Thứ hai là đào tạo các trường hợp biên (Edge Case). Các cảnh tương tác phức tạp chỉ có trên đường phố New York, chẳng hạn như người đi bộ băng qua đường, xe tải đỗ đôi, taxi chuyển làn hoàn toàn, v.v., đều được tích hợp vào thư viện học tập của hệ thống. Thứ ba, đó là sự phá băng trong các mối quan hệ pháp lý.
Waymo là công ty lái xe tự hành đầu tiên được Sở Giao thông Vận tải Thành phố New York (NYC DOT) chính thức công nhận. Bản thân địa vị này là một tài sản chính trị khan hiếm.
Theo cơ sở dữ liệu công khai của Cục Vận động hành lang thuộc Văn phòng Thư ký Thành phố New York, Waymo đã tích cực vận động hành lang ở Thành phố New York trong những năm gần đây để thúc đẩy việc gia hạn giấy phép thử nghiệm xe tự lái và khả năng tiếp cận thị trường cuối cùng. Hồ sơ vào đầu năm 2026 cho thấy Waymo vẫn chưa từ bỏ thị trường này và mới thuê London House LLC để tiếp tục liên lạc với các Ủy viên Hội đồng Thành phố New York, Văn phòng Thống đốc Quận, v.v. trong quý đầu tiên.
Quan trọng hơn, New York đã có hiệu ứng trình diễn. Là một trong những thành phố đông dân nhất thế giới, một khi Waymo có thể tích lũy đủ dữ liệu vận hành an toàn ở New York, nó sẽ trở thành chứng nhận mạnh mẽ để thuyết phục các thành phố quốc tế lớn khác như London, Tokyo và Paris mở cửa cho xe tự lái.
Khi Waymo hoàn thành khoản tài trợ trị giá 16 tỷ USD vào tháng 2, họ đã công khai tuyên bố rằng trọng tâm của việc sử dụng vốn là "mở rộng toàn cầu, mang lại sự an toàn và tiện lợi của Waymo cho nhiều thành phố hơn ở Hoa Kỳ và quốc tế trong năm nay." TAGP H18
Công ty cũng bắt đầu triển khai hệ thống không người lái thế hệ thứ sáu, giúp giảm số lượng cảm biến đắt tiền. Giá thành của một chiếc xe không có bộ phần cứng giảm xuống dưới 20.000 đô la Mỹ (khoảng 138.000 nhân dân tệ), thấp hơn nhiều so với mẫu Jaguar thế hệ thứ năm hiện đang lưu hành trên đường.
Theo dữ liệu do công ty gửi lên Cục Quản lý An toàn Giao thông Đường cao tốc Quốc gia vào tháng 12 năm 2025, công ty vận hành 3.067 xe taxi không người lái được trang bị hệ thống lái tự động thế hệ thứ năm.
Việc giới thiệu hệ thống thế hệ thứ sáu trên các mẫu xe mới có thể thay đổi thành phần đội xe này. Quy mô đội xe vẫn ổn định trong khi lượng hành khách tiếp tục tăng, cho thấy mức độ sử dụng trên mỗi phương tiện ngày càng tăng. Số liệu này rất quan trọng vì các phương tiện chạy không tải không những không tạo ra doanh thu mà còn góp phần gây ùn tắc giao thông.
Nhưng thời hạn sử dụng của lợi thế đi đầu của Waymo cũng có thể ngắn hơn tưởng tượng. Mô hình mở rộng của nó là "từng thành phố". Ngược lại hoàn toàn là tác động của người đến sau của Tesla.
Điều đáng chú ý là Tesla không có mặt ở New York. Khi vòng thử nghiệm hiện tại của Waymo bắt đầu, Robotaxi của Tesla đang tuyển dụng “nhân viên an toàn” ở New York.
Thông tin tuyển dụng trên trang web chính thức cho thấy các nhân viên mới ở Queens sẽ "chịu trách nhiệm lái các phương tiện thi công trong thời gian dài và tiến hành thu thập dữ liệu âm thanh và camera động để thử nghiệm và đào tạo."
Nhưng người phát ngôn của Sở Giao thông Vận tải Thành phố New York sau đó cho biết Tesla vẫn chưa nộp đơn xin giấy phép cần thiết để thử nghiệm xe tự lái trên đường phố Thành phố New York. Động thái này cho thấy sự khác biệt trong chiến lược của Tesla.
Không háo hức đi theo con đường cấp phép thử nghiệm chính thức như Waymo. Trước tiên, nó có thể sử dụng FSD (hệ thống hỗ trợ lái xe tự động hoàn toàn) làm hướng dẫn và thử nghiệm các tình huống thông qua ô tô riêng trên khắp đường phố New York. Một khi quy định của New York tiến bộ, nó có thể nhanh chóng được mở rộng quy mô.
Thương hiệu xe tự lái Cruise đã va chạm với xe cứu hỏa vào năm 2023. Sau đó, vào năm 2024, một nữ đi bộ đã bị kéo lê khoảng 6 mét, gây ra tác động tiêu cực rất lớn
Tuy nhiên, về mặt an toàn vấn đề luôn là Thanh kiếm Damocles treo lơ lửng trên hệ thống lái tự động. Công nghệ xe tự lái đã phải chịu sự giám sát chặt chẽ về các vấn đề an toàn trên đường thương mại và Cruise, thuộc sở hữu của General Motors, là một bài học kinh nghiệm.
Một trong những chiếc ô tô đã buộc phải ngừng hoạt động sau khi kéo một người phụ nữ đi 6 mét tại một ngã tư ở San Francisco. Mặc dù thành tích an toàn của Waymo không gặp phải thương vong lớn tương tự nhưng nó không phải là hoàn hảo. Vào tháng 12 năm ngoái, Waymo đã đưa ra thông báo thu hồi phần mềm xe.
Trước đây, các quan chức Texas cho biết taxi tự lái của Waymo đã vượt trái phép xe buýt trường học ít nhất 19 lần kể từ đầu năm học mới. Vào tháng 1 năm nay, chiếc taxi tự lái của Waymo đã tông vào một đứa trẻ gần một trường tiểu học ở Santa Monica, California. Đứa trẻ bị thương nhẹ. Cục Quản lý An toàn Giao thông Đường cao tốc Quốc gia (NHTSA) đang điều tra vụ việc.
Ngược lại, FSD của Tesla cũng không hoàn hảo trong tình hình giao thông vô cùng hỗn loạn ở New York. Nhiều người dùng FSD cho rằng ở New York, FSD chưa đủ quyết đoán trong việc xử lý các phương tiện đỗ trái phép và người đi bộ. Trong những trường hợp khẩn cấp như xe buýt trường học, xe cứu hỏa, tài xế không biết nhường đường và cần sẵn sàng tiếp quản bất cứ lúc nào.
Khi giấy phép hết hạn vào ngày 31 tháng 3 đang đến gần, Waymo vẫn đang cố gắng thích ứng với các quy tắc giao thông bất thành văn phức tạp của New York và FSD của Tesla cũng sẵn sàng gia nhập thị trường bất cứ lúc nào. Trong cuộc xung đột giữa “công nghệ” và “sinh kế” này, hiệu quả an toàn vẫn là ưu tiên hàng đầu để thuyết phục cơ quan quản lý và công chúng. Nó cũng là chìa khóa cốt lõi để xác định liệu xe tự hành có thực sự vượt qua ngưỡng xã hội và đến được New York hay không.