Súp gà có tác dụng chữa cảm lạnh, cảm cúm, vị umami có thể thúc đẩy cảm giác thèm ăn và hấp thu chất dinh dưỡng. Các thành phần trong súp gà, đặc biệt là các thành phần trong súp gà tự làm, có thể giúp giảm viêm và các triệu chứng về đường hô hấp, không chỉ mang lại cảm giác thoải mái. Súp gà là một phương thuốc truyền thống trị cảm lạnh và cúm và có nguồn gốc từ các phương pháp y học cổ xưa. Nó có thực sự giúp chữa bệnh? Các chuyên gia dinh dưỡng giải thích lý do đằng sau món ăn thoải mái được yêu thích này.
Trong nhiều thế kỷ, việc chuẩn bị một bát súp gà cho người thân bị bệnh là một thói quen phổ biến trên khắp thế giới. Ngày nay, gần như mọi thế hệ ở mọi nền văn hóa đều tin tưởng vào lợi ích của súp gà. Ở Hoa Kỳ, món ăn này thường được ăn kèm với mì, nhưng các nền văn hóa khác nhau lại có cách chế biến món ăn dịu nhẹ này riêng.
Ý tưởng cho rằng súp gà là thuốc chữa bách bệnh đã có từ nhiều thế kỷ trước và như một phương pháp điều trị, nó có thể được bắt nguồn từ năm 60 sau Công nguyên bởi Pedanius Dioscorides, một bác sĩ quân đội dưới thời Hoàng đế La Mã Nero, người có bộ bách khoa toàn thư y học gồm 5 tập đã được các nhà khoa học y tế đầu tiên tham khảo trong hơn một nghìn năm. Tuy nhiên, nguồn gốc của súp gà có thể bắt nguồn từ hàng ngàn năm trước ở Trung Quốc cổ đại. Một bát súp gà thường có protein, rau và nước dùng.
Vì vậy, khi mùa cảm lạnh và cúm đang đến gần, điều đáng hỏi là: Có bằng chứng khoa học nào cho thấy súp gà có thể giúp ích không? Hay súp gà chỉ là một loại thuốc an thần, mang lại lợi ích tâm lý khi chúng ta ốm mà không có tác dụng chữa bệnh thực sự?
Là một chuyên gia dinh dưỡng và giáo sư dinh dưỡng đã đăng ký, tôi biết sức hấp dẫn của súp gà: vị ấm của nước dùng, hương vị đậm đà của thịt gà, rau và mì. Điều mang lại hương vị độc đáo cho món súp gà là "umami" - cảm giác vị giác thứ năm bên cạnh ngọt, mặn, chua và đắng. Súp gà thường được mô tả là "có nhiều thịt".
Cải thiện sự thèm ăn và thúc đẩy quá trình tiêu hóa
Tất cả điều này đều có ý nghĩa vì axit amin là khối xây dựng của protein và axit amin glutamate được tìm thấy trong thực phẩm có vị umami. Tuy nhiên, không phải tất cả các loại thực phẩm có vị umami đều là thịt hoặc gia cầm; Vị umami cũng có thể được tìm thấy trong phô mai, nấm, miso và nước tương.
Nghiên cứu cho thấy hương vị rất quan trọng đối với hiệu quả của súp gà. Khi gặp những bệnh nhân mắc bệnh về đường hô hấp trên, tôi thấy nhiều người trong số họ đột nhiên ăn ít hơn hoặc không ăn gì cả. Điều này là do bệnh cấp tính gây ra phản ứng viêm làm giảm cảm giác thèm ăn. Không muốn ăn có nghĩa là bạn không thể nhận được các chất dinh dưỡng cần thiết, điều này không tối ưu cho sức khỏe miễn dịch và khả năng phục hồi sau bệnh tật.
Nhưng có bằng chứng cho thấy vị umami trong súp gà có thể giúp kích thích cảm giác thèm ăn. Những người tham gia vào một nghiên cứu cho biết họ cảm thấy đói hơn sau lần nếm thử món súp đầu tiên được các nhà nghiên cứu thêm vị umami.
Nghiên cứu khác cho thấy vị umami cũng có thể cải thiện quá trình tiêu hóa chất dinh dưỡng. Một khi bộ não của chúng ta cảm nhận được vị umami thông qua các thụ thể vị giác trên lưỡi, cơ thể chúng ta sẽ điều khiển đường tiêu hóa để tạo ra protein dễ hấp thụ hơn.
Điều này có thể làm giảm các triệu chứng về đường tiêu hóa mà nhiều người gặp phải khi thời tiết xấu. Trong khi hầu hết mọi người không liên hệ nhiễm trùng đường hô hấp trên với các triệu chứng tiêu hóa, các nghiên cứu ở trẻ em đã phát hiện ra rằng vi-rút cúm làm tăng các triệu chứng đau bụng, buồn nôn, nôn và tiêu chảy.
Giảm viêm và nghẹt mũi
Viêm là một phần phản ứng tự nhiên của cơ thể đối với chấn thương hoặc bệnh tật; nó xảy ra khi các tế bào bạch cầu di chuyển đến mô bị viêm để giúp chữa lành nó. Khi quá trình viêm này xảy ra ở đường hô hấp trên, nó sẽ gây ra các triệu chứng cảm lạnh và cúm thông thường như nghẹt mũi hoặc sổ mũi, hắt hơi, ho và chất nhầy đặc lại.
Ngược lại, việc giảm hoạt động của bạch cầu trong khoang mũi có thể làm giảm viêm. Điều thú vị là nghiên cứu cho thấy súp gà thực sự có thể làm giảm số lượng tế bào bạch cầu di chuyển đến mô bị viêm. Súp gà thực hiện được điều này bằng cách ức chế trực tiếp khả năng di chuyển của bạch cầu trung tính, một loại tế bào bạch cầu đến các mô bị viêm.
Để thực sự hiểu được đặc tính làm dịu và chữa bệnh của súp gà, bạn phải xem xét thành phần của nó. Không phải tất cả súp gà đều chứa đầy chất dinh dưỡng chữa bệnh. Ví dụ, súp gà đóng hộp siêu chế biến, dù có hoặc không có mì, đều thiếu chất chống oxy hóa có trong súp gà tự làm. Hầu hết súp gà đóng hộp đều có ít rau củ bổ dưỡng.
Các chất dinh dưỡng cốt lõi trong súp gà tự làm là điều khiến những món súp này khác biệt với súp gà đóng hộp. Thịt gà cung cấp cho cơ thể nguồn protein hoàn chỉnh giúp chống nhiễm trùng. Rau cung cấp nhiều loại vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa. Khi nấu theo cách của người Mỹ, mì cung cấp nguồn carbohydrate dễ tiêu hóa để cơ thể tiếp nhiên liệu và phục hồi.
Ngay cả súp gà ấm cũng có thể hữu ích. Uống nước súp gà và hít hơi nước súp gà có thể làm tăng nhiệt độ của khoang mũi và đường hô hấp, từ đó làm sạch chất nhầy đặc thường đi kèm với các bệnh về đường hô hấp. Nghiên cứu cho thấy súp gà có thể làm loãng chất nhầy hiệu quả hơn là chỉ uống nước nóng.
Các loại thảo mộc và gia vị đôi khi được sử dụng trong súp gà, chẳng hạn như hạt tiêu và tỏi, cũng có thể làm loãng chất nhầy. Nước luộc gà chứa nước và chất điện giải giúp bù nước cho bạn.
Vì vậy, để tối đa hóa lợi ích sức khỏe của nước luộc gà, tôi khuyên bạn nên dùng nước luộc gà tự làm với các nguyên liệu như cà rốt, cần tây, tỏi tươi, rau thơm và gia vị. Nhưng nếu bạn muốn có một lựa chọn thuận tiện hơn, hãy kiểm tra thành phần và nhãn thành phần dinh dưỡng, đồng thời chọn súp có nhiều loại rau thay vì súp siêu chế biến, ít chất dinh dưỡng.
Tóm lại, khoa học mới nhất cho thấy rằng súp gà không chữa khỏi hoàn toàn cảm lạnh và cúm nhưng nó giúp phục hồi.
Có vẻ như bà lại đúng một lần nữa.
Tác giả: Colby Teeman, Trợ lý Giáo sư Dinh dưỡng, Đại học Dayton.