Ngày 22/4, theo Reuters, Apple đã xây dựng đế chế kinh doanh của mình bằng cách dựa vào “sự kiểm soát”. Nhưng trong thời đại AI, ưu điểm này có thể trở thành khuyết điểm của nó. Trong nhiều thập kỷ, Apple đã chế tạo các thiết bị vừa an toàn vừa dễ sử dụng thông qua hệ sinh thái được quản lý chặt chẽ bao gồm chip nội bộ, hệ điều hành độc quyền và các ứng dụng được lựa chọn cẩn thận.

Chiến lược này đã giúp iPhone trở thành sản phẩm tiêu dùng thành công nhất trong lịch sử, tạo ra doanh thu gần 210 tỷ USD vào năm ngoái. Nó cũng giúp Apple duy trì vị thế là công ty có giá trị nhất thế giới trong hầu hết thập kỷ qua, cho đến khi bị nhà sản xuất chip AI Nvidia vượt qua vào năm 2024.

Tuy nhiên, khi CEO mới của Apple, John Ternus, tiếp quản Tim Cook vào mùa thu này, ông sẽ phải đối mặt với một câu hỏi then chốt về sự sống còn của Apple trong kỷ nguyên AI. Vấn đề đang kiểm tra các giới hạn trong cách tiếp cận lâu dài của Apple trong việc lựa chọn nghiêm ngặt các ứng dụng và dịch vụ có thể sử dụng phần cứng của hãng.

AI cần phải mở

Làn sóng đổi mới AI hiện nay phần lớn được thúc đẩy bởi tính mở: lặp lại nhanh chóng, khả năng tiếp cận rộng rãi của nhà phát triển và các công cụ có thể chạy trên nhiều nền tảng.

Các công ty như OpenAI, Google và Meta đã phát hành nhiều mô hình khác nhau. Những mô hình này đôi khi phát triển theo những hướng không mong đợi, nhưng chúng tiếp tục cải thiện đáng kể và thu hút các nhà phát triển cũng như người dùng với tốc độ mà chu kỳ sản phẩm truyền thống khó có thể sánh kịp.

Đúng như dự đoán, Apple luôn giữ thái độ thận trọng. Là người bảo vệ trung thành cho tầm nhìn của người đồng sáng lập Apple Steve Jobs, Cook luôn nhấn mạnh rằng chỉ có sự kiểm soát chặt chẽ mới có thể đạt được sự bảo vệ quyền riêng tư và chất lượng sản phẩm.

Sự kiềm chế đó đã mang lại cho Apple sự tin tưởng của người dùng, nhưng cũng khiến công ty phải đối mặt với áp lực chống độc quyền ở Hoa Kỳ và nước ngoài, bao gồm cả cuộc chiến pháp lý với nhà phát triển Fortnite Epic Games và các quy định mới của Liên minh Châu Âu buộc Apple phải cho phép cạnh tranh nhiều hơn trên các thiết bị của mình.

Ternus cần lựa chọn giữa mở và đóng

Với sự phát triển của AI, mâu thuẫn này càng trở nên trầm trọng hơn, bởi vì cơn sốt AI thường thiên về tốc độ và thử nghiệm.

“Việc lựa chọn Ternus, người đứng đầu bộ phận phần cứng, làm Giám đốc điều hành có thể có nghĩa là Apple vẫn tin rằng tương lai của AI sẽ chạy trên các thiết bị tích hợp cao, không chỉ phần mềm.” Timothy Hubbard, trợ lý giáo sư quản lý tại Trường Kinh doanh Mendoza thuộc Đại học Notre Dame, cho biết.

"Đây có thể là một bước đi thông minh, nhưng nó cũng gây ra rủi ro sâu sắc hơn: Nếu kỷ nguyên tiếp theo coi trọng sự cởi mở và lặp lại nhanh hơn, thì những lợi thế đã cho phép Apple thống trị, chẳng hạn như sự nghiêm ngặt, tinh tế và kiểm soát, có thể trở thành những hạn chế. Apple đã bắt đầu với sự đổi mới nhanh chóng và có lẽ công ty cần quay lại điểm xuất phát đó."

OpenClaw đang hot

Từ Jobs giải cứu Apple đang gặp khó khăn vào cuối những năm 1990 đến Cook biến hoạt động kinh doanh dịch vụ của Apple thành động cơ tăng trưởng với doanh thu hàng năm 110 tỷ USD, Apple đã chứng minh rằng sự hội nhập chặt chẽ có thể dẫn đến khách hàng lâu dài và lợi nhuận lâu dài.

Bây giờ, thách thức lớn nhất của Ternus sẽ là tích hợp AI vào hệ sinh thái gần như kín đáo của Apple khi một mô hình cởi mở hơn đang lan rộng khắp thế giới.

Một ví dụ là OpenClaw, một phần mềm có thể lên lịch cho một nhóm lớn "đặc vụ" AI để thực hiện các nhiệm vụ phức tạp mà con người thường xử lý. Phần mềm này đã trở nên phổ biến ở Trung Quốc, với người dùng từ học sinh tiểu học đến người già.

Nhưng OpenClaw cũng thể hiện những rủi ro mà sự cởi mở mang lại. Phần mềm này vẫn còn thô sơ, có lỗ hổng bảo mật và có thể thực hiện các hành động đáng lo ngại, bao gồm cả việc tiết lộ thông tin tài chính cá nhân trên mạng internet mở. Những mâu thuẫn mà nó bộc lộ chính là điều mà Apple đã cố gắng tránh né bấy lâu nay.

Ternus đã nói rõ trong các cuộc phỏng vấn với giới truyền thông rằng Apple quan tâm đến việc tung ra các sản phẩm hơn là công nghệ thô có thể thu hút sự chú ý như OpenClaw nhưng không thể trở thành một nhu cầu thiết yếu hàng ngày như iPhone.

Tuy nhiên, Apple cũng đã thể hiện sự linh hoạt nhất định và sẽ sử dụng công nghệ AI do đối thủ cạnh tranh phát triển khi cần thiết. Vào tháng 1 năm nay, Apple đã đạt được thỏa thuận hợp tác với Google để sử dụng mô hình Gemini nhằm cải thiện khả năng của trợ lý giọng nói Siri.

Học hỏi từ NVIDIA

Hubbard của Notre Dame cho biết Apple cũng có thể học hỏi từ cách tiếp cận của NVIDIA. Tháng trước, Nvidia cho biết họ sẽ chuyển đổi phần mềm nguồn mở dựa trên OpenClaw và ra mắt sản phẩm có tên NemoClaw, bổ sung các cơ chế bảo mật và hạn chế sử dụng để giúp phần mềm này có thể chạy ổn định trong môi trường thương mại.

Gene Munster, nhà phân tích và nhà đầu tư lâu năm về Apple tại Deepwater Asset Management, cho biết việc Ternus tập trung vào chất lượng có thể giúp ông thay đổi câu chuyện về Apple giống như Cook đã làm. Cook đã chứng minh bằng cách phát triển mạnh mẽ hoạt động kinh doanh dịch vụ rằng vận mệnh tài chính của Apple không chỉ phụ thuộc vào iPhone.

Monster đã viết trong một ghi chú cho khách hàng: “Việc trung thành với văn hóa của Apple sẽ cho phép Apple tiến mạnh hơn vào AI mà không phải hy sinh đáng kể chất lượng.”