Các nhà nghiên cứu đã phát triển một loại "vacxin đảo ngược" có tác dụng đảo ngược tổn thương do hệ thống miễn dịch tấn công nhầm vào các cơ quan và mô khỏe mạnh trong các bệnh tự miễn dịch như bệnh đa xơ cứng, tiểu đường loại 1 và viêm khớp dạng thấp. Nó có thể mở đường cho việc điều trị những căn bệnh này mà không cần ức chế toàn bộ hệ thống miễn dịch.
Thông thường, vắc xin dạy hệ thống miễn dịch của cơ thể nhận biết những kẻ xâm lược virus hoặc vi khuẩn là kẻ thù cần tiêu diệt. Giờ đây, các nhà nghiên cứu tại Đại học Chicago đã tạo ra một loại “vacxin đảo ngược” có tác dụng hoàn toàn ngược lại.
Vắc xin mới loại bỏ trí nhớ của hệ thống miễn dịch về một phân tử, điều không mong muốn khi chống lại mầm bệnh nhưng có thể được chứng minh là phương pháp điều trị các bệnh tự miễn dịch.
Công việc của tế bào T của hệ miễn dịch là nhận biết các kháng nguyên lạ cụ thể trên bề mặt tế bào gây hại và tấn công chúng. Tuy nhiên, tế bào T đôi khi mắc sai lầm. Trong các bệnh tự miễn dịch như bệnh đa xơ cứng (MS), bệnh tiểu đường loại 1 và viêm khớp dạng thấp, tế bào T tự phản ứng, nhầm lẫn các cơ quan và mô khỏe mạnh với các sinh vật lạ.
Các nhà nghiên cứu nhận ra tầm quan trọng của gan trong việc điều hòa khả năng dung nạp cục bộ và hệ thống đối với các kháng nguyên của bản thân và ngoại lai. Chúng khai thác cơ chế tự nhiên của gan trong việc phá vỡ các phân tử trong tế bào bằng thẻ “không tấn công” để ngăn chặn phản ứng tự miễn dịch đối với các tế bào chết một cách tự nhiên. Bằng cách ghép kháng nguyên với các phân tử giống với mảnh vụn tế bào cũ, gan nhận ra nó là bạn chứ không phải là kẻ thù.
Jeffrey Hubbell, tác giả tương ứng của nghiên cứu, cho biết: "Trước đây, chúng tôi đã chỉ ra rằng chúng tôi có thể sử dụng phương pháp này để ngăn ngừa bệnh tự miễn dịch. Nhưng điều thú vị ở công trình này là chúng tôi đã chứng minh được rằng chúng tôi có thể ngăn ngừa bệnh tự miễn dịch trong những tình huống đã có tình trạng viêm. Điều này sẽ hữu ích hơn trong thế giới thực trong việc điều trị các bệnh như bệnh đa xơ cứng. "
Vai trò của gan trong "dung nạp miễn dịch ngoại biên", một cơ chế trong đó các tế bào T tự phản ứng bị xóa hoặc trở nên quá mẫn cảm (phản ứng không có chức năng với các kháng nguyên), ngăn cơ thể tạo ra phản ứng miễn dịch không phù hợp. Trong các nghiên cứu trước đây, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng việc gắn thẻ một phân tử bằng đường có tên N-acetylgalactosamine (pGal) có thể bắt chước quá trình này, đưa các phân tử đến gan và tạo ra khả năng dung nạp các phân tử trong gan.
Habel cho biết: "Ý tưởng là chúng tôi có thể gắn bất kỳ phân tử nào vào pGal để hệ thống miễn dịch trở nên dung nạp nó. Thay vì tăng cường khả năng miễn dịch như vắc xin, chúng tôi ngăn chặn khả năng miễn dịch theo cách rất cụ thể bằng vắc xin ngược."
Trong nghiên cứu hiện tại, các nhà nghiên cứu tập trung vào mô hình chuột tương tự như bệnh đa xơ cứng, trong đó hệ thống miễn dịch tấn công myelin, lớp vỏ cách điện bao quanh dây thần kinh. Họ liên kết protein myelin với pGal và thử nghiệm tính hiệu quả của vắc xin đảo ngược và phát hiện ra rằng hệ thống miễn dịch đã ngừng tấn công myelin, cho phép các dây thần kinh hoạt động bình thường và đảo ngược các triệu chứng bệnh.
Hiện nay, các bệnh tự miễn thường được điều trị bằng thuốc ức chế miễn dịch nhằm ức chế toàn bộ hệ thống miễn dịch, nhưng điều này không lý tưởng.
Habel cho biết: "Những phương pháp điều trị này có thể rất hiệu quả, nhưng chúng cũng ngăn chặn phản ứng miễn dịch cần thiết để chống lại nhiễm trùng, vì vậy chúng có rất nhiều tác dụng phụ. Nếu chúng ta có thể điều trị cho bệnh nhân bằng vắc xin đảo ngược, nó sẽ đặc hiệu hơn và có ít tác dụng phụ hơn."
Các thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 1 hiện đang được tiến hành để đánh giá tính an toàn của liệu pháp này ở những người mắc bệnh đa xơ cứng. Mặc dù hiện tại không có loại vắc xin đảo ngược nào được phê duyệt lâm sàng nhưng các nhà nghiên cứu vẫn vô cùng hào hứng với việc cải tiến công nghệ này.
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Kỹ thuật y sinh tự nhiên.